است كه از پيشوايان حديث به شمار مىرود و از تمامى امور حديث باخبر بود . براى تكميل علم حديث ، به رى و مصر و عراق و شام و مكه و بغداد و بصره مسافرت كرد و از اكابر مشايخ استماع احاديث نبوى صلَّى اللَّه عليه و آله نمود . كتاب « سنن » او كه به « سنن ابن ماجه » معروف است ، يكى از صحاح ستّه اهل سنّت بشمار مىرود . « ابن ماجه » در تاريخ و تفسير يد طولائى داشت . كتاب « تاريخ قزوين » و « تفسير قرآن » از تأليفات اوست . « ابن ماجه » در 22 رمضان سال 273 هجرى در سن شصت و چهار سالگى درگذشت . « ماجه » لقب پدر اوست . « مستدرك الصحيحين » تأليف « حافظ ابو عبد الله محمد بن عبد الله نيشابورى » مشهور به « حاكم » ، چاپ حيدرآباد دكن ، سال 1324 هجرى . « ابو عبد الله محمد نيشابورى » معروف به « حاكم » و « ابن بيّع » . [ الكنى و الالقاب 2 / 152 ] مىنويسد : « حاكم » دانش فراوانى داشت و پيشواى حافظان حديث و محدثان بود . مسافرتها كرد و فنون علميه را از گروه بسيارى كه نزديك به دو هزار تن مىباشند فراگرفته است . اعلام آن روزگار از علما و محدثان او را بر خود مقدم مىدانستند و از هيچگونه احترامى نسبت به او دريغ نداشتند . « حاكم » از دلاوران شيعه و خادمان شريعه است . تأليفات او نزديك به هزار جزء است ! از آن جمله : « مستدرك صحيحين » و « تاريخ علماى نيشابور » است كه فهرست مانندى از آن در اين روزگار به طبع رسيده و مجلدات آن مفقود گرديده است . خود او گويد : هنگامى كه از آب زمزم مكه مكرّمه آشاميدم ، از خداى تعالى درخواست كردم تا بتوانم آثار ارزنده‌اى از خود باقى بگذارم . « خطيب بغدادى » او را از اهل علم و فضل و معرفت و حفظ ، معرفى كرده است و اضافه مىنمايد كه در علوم حديث تأليفاتى دارد . در جوانى به بغداد رفت و احاديثى از پيشوايان حديث جمعآورى نمود و سالى كه عمرش زياد شده بود به